RIJKSMUSEUM MIMARLIK
Rijksmuseum Hakkında
Rijksmuseum, Hollanda'nın en önemli 19. yüzyıl anıtlarından biridir. Cuyper'in Gotik ve Rönesans stillerini birleştiren özgün tasarımına sahip bu anıtsal bina, Hollanda'nın en büyük müzesidir ve Rembrandt, Van Gogh ve Vermeer'in başyapıtları da dahil olmak üzere Hollandalı sanatçıların 8.000'den fazla sanat eserine ev sahipliği yapmaktadır. Müze 1970 yılından bu yana ulusal miras alanıdır ve 1990 yılında Hollanda'nın en iyi 100 miras alanı arasında listelenmiştir.
Mimar Pierre Cuypers
Rijksmuseum'un mimarı Pierre Cuypers, Hollandalı bir Katolik aileden geliyordu. Babası bir kilise dekorasyon ressamıydı ve Pierre, dindar bir Katolik olarak büyüdü. Portföyünde birçok Neo-Gotik kilisenin tasarımı yer almaktadır. Cuypers, bu proje için ilk tercih değildi; ilk tasarım önerisi, maliyetinin yüksekliği ve uygun olmaması nedeniyle reddedilmişti.
Cuypers, Rönesans ve Gotik tarzın unsurlarını harmanlayarak Neo-Gotik tarzda bir bina tasarladı. Bina, farklı sanat biçimlerinin bir araya gelerek mimariyi zenginleştirmesi gerektiğine dair inancını yansıtmaktadır. Cuypers’in heykeli, binanın dış cephesindeki süslemeler arasında görülebilir.
Tasarım
Müzenin tasarımı, Hollanda’nın zengin kültürel mirasını yansıtmakta ve onurlandırmaktadır; Cuypers, Gotik ve Rönesans unsurlarını harmanlayan, son derece süslü bir Neo-Gotik mimari stil yaratmıştır. Dış cephe kırmızı tuğla, kireçtaşı ve terrakottadan yapılmıştır. Sivri kemerler, detaylı taş oymalar, karmaşık süslemeler, dekoratif çatı cephelerine sahip dik bir çatı ve binanın ortasından geçen geniş bir tünel ile dikkat çeker.
İç mekanda ise yüksek tonozlu tavanlar, geniş galeriler, çini duvar resimleri, duvar ve tavan süslemeleri ile vitray pencereler yer almaktadır. Müzede, çok çeşitli sanat eserlerinin sergilendiği 80'den fazla oda bulunmaktadır. Müzenin en önemli üç odası Büyük Salon, Onur Galerisi ve Gece Nöbeti Galerisi'dir. Cuypers’in mimari vizyonunun benzer bir örneği de Amsterdam Merkez Tren İstasyonu’dur.
Tartışma
Cuypers'ın baş mimar olarak atanması, çoğunluğu Protestan olan bir ülkede Katolik Kilisesi'nin artan etkisini yansıtan bir tartışma konusu oldu. Böylesine önemli bir ulusal projenin başına bir Katolik mimarın geçip geçmemesi gerektiği konusunda sorular gündeme geldi. Cuypers, Gotik tarzın fazla Katolik olduğunu ve Hollanda Rönesansını gölgede bırakacağını düşünen bazı Protestan grupların eleştirilerine maruz kaldı. Onay alındıktan sonra Cuypers, tasarımı değiştirerek Gotik unsurları artırıp Rönesans unsurlarını azalttı.
İnşaat süreci
Mevcut Rijksmuseum binası, 1876'dan 1885'e kadar 9 yıl süren bir sürede inşa edildi. Binayı desteklemek için toprağa 8.000'den fazla kazık çakılması gerekti. Amsterdam deniz seviyesinin altında yer aldığı için, binaların çoğu ahşaptan yapılmış platformlar üzerine inşa edilmiştir. Ahşap kazıklar hâlâ binayı desteklemektedir.
Büyük Salon
Büyük Salon, mozaik zemini, büyük vitray pencereleri ve güzel bir şekilde süslenmiş tonozlu tavanıyla geniş bir sergi alanıdır. Sanat yoluyla Hollanda halkının tarihini sergileyen ve Onur Galerisi'ne bağlanan müzenin önemli bir parçasıdır. Restorasyonun ardından, doğal ışığın içeri girmesini sağlayan tonozlu tavanıyla 1880’lerdeki orijinal tasarımına geri döndü. Vitray pencereler, resim, mimari ve heykel gibi üç büyük sanat dalını öne çıkarır; Cuypers, mimariyi bu sanat dalları arasında en üstün olarak görmüştür.
Büyük Salon’daki resimler fresk gibi görünse de aslında tuval üzerindedir ve Hollanda tarihinden çeşitli erdemleri ve sahneleri tasvir eder. Zeminde doğanın döngüleri, güneş, ay ve burçlar dahil olmak üzere dünyevi yaşamı temsil eden görüntüler yer alır. Bir zamanlar ağır perdeler yan galerileri gizliyordu ve ziyaretçileri Rembrandt’ın ünlü tablosu “Gece Nöbeti”ne yönlendiriyordu.
Onur Galerisi
Müzenin ana salonlarından biri, 17. yüzyıl Hollanda Altın Çağı’nda yaratılan sanat eserlerini sergiliyor. Ziyaretçileri Gece Nöbeti Galerisi’ne götüren, sanat eserleriyle dolu uzun bir koridordur. Tasarımı bir Gotik katedrale benziyor; üst kısımdaki yarım daire şeklindeki bölümlerde, on bir Hollanda eyaletinin armaları ve başkentleri sergileniyor.
Bahçeler – açık hava müzeleri
Cuypers, Rijksmuseum’un çevresindeki bahçeleri farklı tarihi bahçe tarzlarını sergilemek üzere tasarladı. Tarihi yapıların parçalarını da içeren bir açık hava müzesi yaratmak istemişti. Müzenin önündeki büyük Kafkas ceviz ağacı, müzenin kurulduğu günden beri orada bulunmaktadır.
Gece Nöbeti Galerisi
Gece Nöbeti Galerisi, Hollanda Altın Çağı'nın en ünlü tablolarından biri olan Rembrandt'ın ikonik eseri Gece Nöbeti'ni sergilemek üzere özel olarak tasarlanmıştır. 1642 tarihli bu büyük tablo, odanın odak noktasıdır ve stratejik olarak odanın merkezinde yer almaktadır. Galeri, tablo için kendine ait bir çıkış alanına sahiptir – 1934 yılında, gerektiğinde tablonun geçebilmesi için zemine bir yarık açılmıştır. Galerinin çatısında, günün dört evresini temsil eden yüksek bir kaide üzerinde dört kadın figürü bulunmaktadır. Galerideki aydınlatma, tabloyu en iyi şekilde sergilemek, detaylarını ve renklerini vurgulamak üzere özenle tasarlanmıştır.
Cuypers Kütüphanesi
Cuypers, sadece sergi alanı olarak değil, aynı zamanda bir öğrenim mekanı olarak da kullanılacak bir müze hayal etmişti; bu nedenle tasarımına bir kütüphane de dahil etti. Bu kütüphane, halka açık yaklaşık 450.000 eseri barındıran Hollanda’nın en büyük sanat tarihi kütüphanesi haline gelmiştir; koleksiyonun bir kısmı ise altındaki tünellerde depolanmaktadır. Kütüphane, yüksekliğini vurgulayan spiral merdiveni ve yüksek sütunları ile o dönemde popüler olan ferforje korkulukları içeren görkemli ve simetrik bir tasarıma sahiptir. Açık renkli üst duvarlar mekana parlaklık katmaktadır.
On yıllık restorasyon süreci
Yıllar içinde Rijksmuseum, dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçi sayısında artış yaşadı. Ziyaretçi deneyimini iyileştirmek ve artan ziyaretçi sayısını karşılayabilmek için 2003 yılında büyük bir yenileme projesi başlatıldı. 19. yüzyıldan kalma bir binanın 21. yüzyıl müzesine dönüştürülmesi 10 yıl sürdü ve bu süreçte orijinal tasarımın korunmasına odaklanılırken, 3.000 metrekare sergi alanı eklendi.
2013 yılında tanıtılan Rijksmuseum’un yeni görünümü, ilk fikri geliştiren İspanyol mimar Juan Trias de Bes ile yenileme çalışmalarını yürüten İspanyol mimarlar Cruz ve Ortiz’in ortak eseridir. De Stijl akımının etkili üyelerinden Gerrit Rietveld de, müzenin tarihsel arka planına saygı gösterirken pratik tasarımı ön plana çıkararak müzenin yeni tasarımına katkıda bulundu.
Rijksmuseum'un mimarisini ve sanatını keşfetmek ister misiniz?
Kalabalıktan uzak deneyim
Rijksmuseum Küçük Grup Turu
Rijksmuseum'da rehberli turumuza katılın ve Hollanda sanat ve kültürünün zengin tarihini keşfedin. Rembrandt'ın "Gece Nöbeti", Van Gogh'un otoportresi, Vermeer ve Jan Steen'in tabloları ve müzenin 8.000 sanat eserinden daha birçok başyapıt dahil olmak üzere Hollanda Altın Çağı'nın başyapıtlarını görün. Rehberiniz sizi ana sergileri görmeye yönlendirecek ve sanatın arkasındaki tarihi açıklayacaktır.
Rijksmuseum Özel Turu
Rijksmuseum'u ve 17. yüzyıl Hollanda Ustalarını kişiselleştirilmiş bir turla keşfedin. Kalabalıktan kaçının ve Rembrandt, Van Gogh ve Vermeer gibi sanatçıların ünlü tablolarını görürken özel bir rehberle özel bir deneyimin tadını çıkarın. Sanatlarındaki teknikler ve sembolizm hakkında bilgi edinin ve hayatlarından hikayeler dinleyin. Turunuz sırasında özel ilginin tadını çıkarın, kendi hızınızda keşfedin ve en çok ilginizi çeken sanat eserlerine odaklanın.